Terapeutyczne bajki Disneya

14 listopada 2018 


“ŻYCIE ANIMOWANE” reż. Roger Ross Williams

 

Tematy, jakie porusza film: tolerancja wobec inności, dojrzałość, samodzielność, zmiany w życiu.

Emocje, jakie porusza film: akceptacja, odwaga, miłość, oczekiwanie, nadzieja, ciekawość ale również strach, cierpienie , lęk, smutek, poczucie winy, rozczarowanie, żal.

Do kogo jest skierowany: do rodziców dzieci z niepełnosprawnością; do młodych ludzi, którzy pierwszy raz opuszczają rodzinne gniazdo; dokument może być także terapeutyczny dla wszystkich widzów, ucząc nas tolerancji wobec inności, umiejętności rozumienia swoich emocji oraz nawiązywania bliskich relacji z innymi.

 

Owen Suskind ma 23-lata, za rok kończy studia, wyprowadzi się z domu i zamieszka sam, z dala od rodziny. W czym tkwi wyzwanie? W wieku trzech lat Owen zniknął. Przestał mówić, zapadł się w sobie i własne emocje. Diagnoza brzmiała: autyzm. Jednak spektrum tej choroby jest szerokie. To, w jaki sposób osoby autystyczne radzą sobie w życiu, zależy od wsparcia ich bliskich, stopnia zaburzenia i postępu w terapii. Kiedy w gabinecie terapeuty, mały chłopiec idzie chwiejnym krokiem wzdłuż korytarza, wiemy że ma szczęście. Rodzina mocno wspiera go w tym, by stał się samodzielny.

 

Terapeutyczne działanie bajek Disneya

 

Tyle, że chłopak potrzebuje konkretnego scenariusza do każdej sytuacji. Po to, by wynieść śmieci. Rozpocząć szkołę. Zakochać się. W filmach zajmują się tym scenarzyści, a  w życiu? Dlatego w pewnym momencie, Owen zaczyna oglądać bajki Disneya. Działa intuicyjnie, to go uspokaja. Postaci z przesadną ekspresją emocji na twarzach sprawiają, że łatwiej jest mu interpretować emocje. Poza tym, wszystko w życiu chłopaka się zmienia. Rodzice się starzeją, pory roku zmieniają, a bajki Disneya są stałym elementem, którego Owen potrzebuje. Ludzie nie lubią zmian, autystycy tym bardziej. Bo nieprzewidywalność burzy spokój.

Kiedy chłopiec się otwiera i mówi o swoich emocjach? Gdy ojciec wpada na pomysł, że będzie udawał ulubionego bohatera kreskówki syna, Jago. W ten sposób, nie tylko rozśmiesza Owena, a przede wszystkim nawiązuje z nim kontakt i przeprowadza pierwszą w życiu rozmowę z synem. Owen mówi mu, jak się czuje. Okazuje się, że rozmawiając o bohaterach filmowych lub udając bohaterów kreskówek, jest łatwiej się otworzyć. Od tej chwili, cała rodzina rozmawia z Owenem, dialogami z filmów Disneya. Bo dyskutując o bohaterach filmowych, tak na prawdę mówimy o nas samych. O własnych emocjach i potrzebach. Dlatego, warto rozmawiać o filmach. Nie tylko wtedy, gdy jeden z nas jest osobą autystyczną. Po to, by porozmawiać nawet o najtrudniejszych sprawach. Owen nie poddaje się, dzięki Herkulesowi. Księga Dżungli uczy go przyjaźni. Pinokio pokazuje mu, jak to jest być prawdziwym chłopcem i co to właściwie znaczy. A dzięki historii Quasimodo, dzwonnika z Notre-Dame, widzi że społeczność przyjmuje „innego“, który początkowo jest dla nich odludkiem. Gdy chłopiec jest zagubiony, nie wie jak się zachować, co robić i jaką decyzję podjąć, wtedy włącza film Disneya i szuka odpowiedzi. W sobie. Dokument Williamsa pokazuje, czym jest prawdziwa filmoterapia. Uczestnicy terapii, oglądają filmy i omawiają ich fragmenty. Dyskutują o tym, co znaczą filmowi bohaterowie w ich życiu. „Król Lew” uczy ich tego, że w życiu trzeba potrafić poradzić sobie samemu. Dla Owena terapią staje się nie tylko oglądanie filmów, ale też tworzenie własnej sztuki i komiksów. Chłopak boi się dorosnąć, podobnie jak Piotruś Pan. Ta bajkowa postać, pomaga mu zrozumieć problem i wypowiedzieć swoje obawy na głos. Dzięki filmom uczy się rozumieć świat, a co najważniejsze rozumieć siebie. Pytanie, po jaki film my sięgamy w trudniejszych chwilach i dlaczego? Co nam to daje? Może warto, obejrzeć film Disneya, wspólnie ze swoim dzieckiem, po to by zajrzeć w jego świat?

Na czym polega syndrom Piotrusia Pana?

To postawa mężczyzny, charakteryzująca się ucieczką od dorosłości, brakiem dojrzałości, unikaniem zobowiązań i odpowiedzialności. Piotruś Pan to żądny przygód marzyciel, skupiony na sobie, niezdolny do budowania trwałych więzi. Taki syndrom wiecznej dziewczynki występuje także u kobiet, chociaż rzadziej. Wtedy życie seksualne jest zabawą, praca zawodowa to ładowanie egocentryzmu, a urodzenie dziecka i jego wychowanie to kłopot. Pytanie, dlaczego dojrzałość i odpowiedzialność są tak trudne, szczególnie dzisiaj? Czemu, niektórzy z nas, tak bardzo nie chcą dorastać? Bo wyleczyć się z tego syndromu, to znaczy wydorośleć. To nie jest choroba, to stan. A najtrudniejsza do opanowania jest sfera uczuć.

Owen zakochuje się w swojej koleżance z grupy terapeutycznej, z którą postanawia zamieszkać. Tyle że niezależny, to dla niego „fantastyczny”. Gdy wchodzi do nowego domu, pieczołowicie rozkłada swoje filmy na szafce. Dzięki temu ma to, co dla niego najważniejsze, poczucie bezpieczeństwa. Postanawia dorosnąć i znaleźć pracę. Tylko jak to zrobić, skoro swoje codzienne życie dopasowuje do scenariusza bajek, a prawdziwy świat wygląda zgoła inaczej. Disney nie produkuje przecież filmów erotycznych. Nikt nie rozmawia tam o seksie ani o tym, co dzieje się po tym, gdy w końcowej scenie filmu, para łączy się w namiętnym pocałunku. Bo w kreskówkach, które ogląda Owen, główny bohater, zawsze ma swoich pomocników. Czy bohater filmu „Życie animowane” poradzi sobie bez Dobrej Wróżki czy Pumby, tylko samemu w pojedynkę?

Inne filmy o podobnej tematyce: „Loveling“ reż. Gustavo Pizzi, rozłąka chłopca z rodziną. „Rain Man” reż. Barry Levinson, o dwóch braciach, z których jeden ma autyzm. „Chłopiec z Marsa” reż. Menno Meyes, o byciu dobrym ojcem dla dziecka zamkniętego w świecie wyobraźni. „Lęk wysokości” Bartosza Konopki, o trudnej relacji z chorym na schizofrenie ojcem. „Forrest Gump” reż. Zemeckis, który może być inspiracją do pokonywania słabości.

Tekst opracowany w ramach kurs doskonalącego WYCHOWANIE W KINIE dla Warszawskiego Centrum Innowacji Edukacyjno-Społecznych i Szkoleń oraz Nowych Horyzontów Edukacji Filmowej.

Komentarze

komentarzy






Poprzedni artykuł
Film zamiast kozetki?
Następny artykuł
Filmoterapia dla nauczycieli



Zobacz także

Zawstydzająco bezwstydni
Zawstydzająco bezwstydni
29 listopada 2018 
Premierowy pokaz „Sofii”
Premierowy pokaz „Sofii”
15 listopada 2018 
Filmoterapia dla nauczycieli
Filmoterapia dla nauczycieli
15 listopada 2018 



Czytaj więcej
Film zamiast kozetki? Twój Styl: Zna pani kogoś, komu film pomógł rozwiązać życiowy problem? Powiedzmy, że nie dogaduję się z partnerem,...